Teknoloji Planı

Vizyon

Vizyon cümlemizi "bilgi iletişim teknolojilerinin (BİT) öğrenme-öğretme sürecine entegrasyonunu sağlamak" olarak belirlemiştik. Bu hedef cümlemizle şunları amaçlamaktayız;

  Öğrenci öğrenmesini güçlü kılmak için bilgi iletişim teknolojilerinin derslere entegrasyonunu sağlamak.

  Teknolojik alt yapının yönetim, öğretmen, öğrenci ve veli tarafından en verimli ve etkili bir şekilde kullanılmasını sağlamak.

Teknoloji Komitesi

Teknoloji komitesi, bir okulda teknoloji planlamasının en başında yer alır. Çünkü planlamayı yapacak kitle ve bu kitlenin özellikleri de önemlidir. Okul teknoloji planlaması sadece uzman kişiler tarafından yapılmaz. Mümkünse herkesin görüşlerine yer verilerek oluşturulan plan en başarılı plandır.

Bir teknoloji komitesinde kimler olmalıdır?

Az önce de belirtildiği gibi sadece uzman kişiler yer almaz. Bu komitede bilişim teknolojileri öğretmeni, yönetim kadrosundan yönetici kimliği olan sorumlular, diğer öğretmenler(branş ve sınıf öğretmeni), öğrenciler, veliler yer almalıdır. Komitede kimlerin olacağına dair şahıslar artırılabilir. Önemli olan komitede el birliğiyle çalışmak, ortaya ya yeni bir teknoloji anlayışı çıkarmak, ya da varolan bir durumun iyileştirilmesi yönünde ortaya konan çabalar olmalıdır. Burada öğretmen faktörü çok önemlidir. Yani öğretmenler büyük bir çoğunluğa hitap edebilir ve eğitici, öğretici kimliğini kullanarak insanların bu yönde bilinçlendirebilir. Okul içindeki yöneticiler de öğretmenlerine destek çıkmalı ve beraber çalışma neticesinde ortaya konulan teknoloji planının yürütülebilmesi için elinden geleni yapmalıdır. Yani yönetici desteği ve faktörü burada büyük önem teşkil eder.

Okul kadrosunun bir parçası olan öğrenici kitlesi de bu komitede yer alıp, görüşlerini bildirmelidir. Çünkü burada uzman kişi kimliğinde olan öğretmen ve yöneticileridir. Öğrenci ise bu komitede ne talep ettiğini, şartları kendi açısından değerlendirerek çözüm yolları araştırır.

Okul kadrosu dışında görülse de aslında bu komitenin bir üyesi olmayı hak eden bir başka grup velilerdir. Onlar da bu teknoloji planına kendi pencerelerinden bakarak ve çocuklarının ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak katılmalıdır. Yani şu açıdan da çok önemlidir: Evde her çocuk teknoloji açısından aynı seviyede değildir. Kimi en üst seviyede teknoloji olanağına sahip olabilir. Ama bu konuda olanağı olmayan (olan da olabilir)bir veli de bu planlamaya katılarak görüşlerini sunmalıdır.İşte tüm bu ve benzeri nedenlerden dolayı planlamaya tek yönlü bakılmamalı, plana çok yönlü bir düşünce kazandırılmalıdır. Öğretmen, yönetici, öğrenci ve veli faktörleri artırılabilir. Daha bu ve benzeri faktörler eklenebilir. Örneğin; okul aile birliğinden bireyler de bu komite de yer alabilir, düşüncelerini sunabilir. Anlatılanları dikkate alarak modelimizde yer almasını düşündüğümüz teknoloji komitesi elemanları şu şekildedir;

  8 kişiden oluşturulan grup üyeleri,

  Okul yönetiminden görevli personel,

  Bilişim teknolojileri öğretmeni,

  1. ve 2. kademede yer alan öğretmen temsilcileri,

  Öğrenciler (Öğrenci temsilcisi, okul başkanı vb.)

  Veliler (Okul aile birliği başkanı, gönüllü veliler vb.)

Yazınının burdan sonraki bir kısmı aşağıdaki kaynaktan alınmıştır:
Saban, Okul Teknoloji Planlaması: İlköğretim Okulları İçin Uygulamalı Bir Model Önerisi Ve Öğretmen Yetiştirme Sistemi Açısından Sonuçları Doktora Tezi, Yıl : 2006

Bu bağlamda aşağıdaki hususların dikkate alınması faydalı olacaktır:
(1) Okulun şu anki teknolojik altyapısı ve geleceğe ilişkin ihtiyaçları en iyi olarak nasıl tespit edilebilir?
(2) Süreklilik esasına dayalı bir ölçme ve değerlendirme döngüsü nasıl tesis edilebilir?
(3) Planlama komitesinin ne kadar sıklıkla bir araya gelmesi gerekir?
(4) Teknolojiyi entegre eden ve uygulayan ne tür eğitim kurumları ziyaret edilmelidir?
(5) Planlamaya ilişkin dokümanlar nereden ve nasıl temin edilebilir?
(6) Planlama sorumlulukları nasıl paylaştırılacaktır?

Sonuç olarak, teknoloji komitesi en önemli unsurlardandır. Yani tüm basamakları belirleyen ve karar veren ekiptir. Eğer bu komitede bir eksiklik veya hata varsa, bu teknoloji planına da yansır. O yüzden komitede tüm fikirler tartışılmalı, komite üyelerinin eksiksiz katılımı sağlanmalı ve sağlıklı kararlar alınarak en iyi planlama yapılmalıdır.

Teknoloji Komitesinde Biz Neler Yaptık?

Öncelikle biz kendi teknoloji modelimizi oluştururken, grup olarak toplandık. Zaten teknoloji komitesi demek, modelin arkasındaki beyin gücü demektir. Şuan için aramızda bir öğretmen, öğrenci (ilköğretim, lise) ve veli olmadığından dolayı modelin aşamalarını kendi açımızdan düşünerek belirledik ve geliştirdik. Öğrenci gibi de düşündük, öğretmen gibi de, veli gibi de...Bu yüzden BİT'in entegrasyonu için uygun ortamı sağlayarak modelimizi tasarlamaya başladık.

İhtiyaç Analizi

Bu aşamada okulun mevcut durumunu, amaçlarımız doğrultusunda inceleyip, ihtiyaçları belirleriz. Amacımız BİT'in derslere entegrasyonundan en üst düzeyde verim sağlayabilmek. BİT'in derslere entegrasyonu sürecindeki ihtiyaçlar; teknolojik altyapı, öğrenciler,okul personeli ve öğretim sürecinden dolaylı olarak etkinlenen veliler ile ilgili ihtiyaçlardır.

Teknolojik Altyapı

  Okul BİT’in derslere entegrasyonunu sağlayabilecek donanıma sahip mi? ( Donanım; bilgisayar, projeksiyon, yazıcı gibi)

  Bilgisayarlarda gerekli (entegrasyon sürecinde kullanılacak) program ve yazılımlar mevcut mu?

  Okuldaki bilgisayarlarda internet bağlantısı mevcut mu?

  Bilgisayarda güvenlik programları yüklü mü?

  Okulda teknik servis var mı?

  Bilgisayarların bakım ve onarımı periyodik bir şekilde gerçekleştiriliyor mu?

  1. kademede var olan teknolojik araçlar 2. kademede de bulunuyor mu?

Öğrenci

  Öğrenciler okulda ve evde internete erişim olanağına sahipler mi?

  Bilgisayarı ve interneti ne için kullanıyorlar?

  Bilgisayar ve internet kullanımına yönelik yeterlilikleri neler?

  Derslerde teknolojinin kullanılmasına ilişkin bakış açıları neler?

  BİT’in derslere entegrasyonunun başarılarını nasıl etkileyeceği ile ilgili düşünceleri?

  BİT’in derslere entegrasyonu ile ilgili önerileri neler?

  Özel eğitime muhtaç öğrencilere uygun eğitim ortamları sağlanıyor mu?

 

 

 

 

 

Okul personeli

Öğretmen

  BİT’in derslere entegrasyonu ile ilgili bakış açıları neler?

  BİT’in öğrenme- öğretme sürecine entegrasyonunu sağlayacak yeterliliklere sahipler mi, hizmet içi eğitime gereksinimleri var mı?, varsa ne tür gereksinimleri var?

  Teknolojinin derslere entegrasyonu doğrultusunda, öğrencilerin öğrenmelerini güçlü kılmak ve öğrencilerin mevcut teknolojik altyapıyı en etkili ve verimli biçimde kullanabilmesi için nasıl ortamlar hazırlamaları gerekir?

Okul Yönetimi

  BİT’in derslere entegrasyonunu sağlayacak yönetsel becerilere sahipler mi?

  BİT’in öğrenme- öğretme sürecine entegrasyonunu sağlayacak yeterliliklere sahipler mi?

  BİT’in öğrenme- öğretme sürecine entegrasyonunu sağlamak için bütçe sağlanıyor mu?

  BİT kullanımında yetersiz olan öğretmenlere hizmet içi eğitim olanakları sağlanıyor mu?

  BİT kullanımında yetersiz velilere kurs ve seminer olanakları sağlanıyor mu?

Veliler

  BİT’in derslere entegrasyonu ile ilgili bakış açıları neler?

  BİT kullanımına yönelik yeterlilikleri neler?, kurs veya seminer almaya yönelik gereksinimleri var mı?, varsa ne tür gereksinimleri var?

  BİT’in derslere entegrasyon sürecine maddi destek sağlıyorlar mı? (Veliler çocuklarını okula kayıt olmaları esnasında )

  Veliler, çocuklarına evlerinde teknolojik araçların kullanımına yönelik yardımda bulunuyorlar mı?

  Teknoloji kullanımı konusunda yetersiz velilerin teknoloji kullanımına yönelik kurs ve seminerlere katılmak ile ilgili düşünceleri?

   

Öğrenci Merkezli Öğrenme

Günümüzün eğitim yaklaşımı olan yapılandırmacı yaklaşımın okullarda teknolojiyle beraber sunulabilmesi amacıyla aşamanın modelimizde olmasını uygun gördük.Modelimizin bu kategorisinde öğrencileri göz önüne,öğrenmelerinin etkili ve kalıcı bir şekilde olmasını sağlamaktır.Aşağıda maddeler halinde belirttiğimiz aşamalar öğrencinin etkili bir şekilde öğrenmesini sağlayacaktır. Swot analizi üzerinden değerlendirildiğinde, Modelimizin kuvvetli bir bileşeni haline gelmiştir.
Modelimizin bu evresinde aşağıdaki aşamaları gerçeleştirmeyi planlamaktayız;

  Öğrencilerin öğrenmenin merkezinde olduğunun farkına varmak

  Öğrencinin öğrenmesini kalıcı ve etkili olmasını sağlayan yöntemi tespit etmek ve kullanmak

  Öğrencilerin bireysel farklılıklarını gözönünde bulundurmak

  Öğrencilerin Bilişim Teknolojileri dersi kapsamındaki durumlarını değerlendirmek

  Öğrencilerin BİT'in eğitim-öğretim entegrasyonunda eksikliklerini göz önünde bulundurmak

  Öğrencilerin başarısını etkileyen veya engelleyen durumları ele almak

  Sınıf içerisinde varsa kaynaştırma öğrencilerinide göze alarak uygulamalar ve etkinlikler yapmak

  Öğrencileri ders içerisinde aktif olmalarını sağlayacak düzenlemeler yapmak

  Öğrencilerin daha etkili ve kalıcı öğrenmlerini sağlayacak düzenlemeler yapmak

  Öğrencilerin okul dışındaki teknolojiye erişimleri ve ilgileri üzerine araştırma yapmak

  Öğrencilerin diğer dersler kapsamında durumu hakkında gerekli bilgileri edinmek ve bu bilgileri kullanarak gerekli değerlendirmeleri yapmak

  Kendi fiziksel ve zihinsel yeteneklerini ve sınırlamalarını, yani "öğrenme profilini" keşfetmesine yardımcı olmak.

   

Veliler ve Paydaşlar

Okuldaki her öğrencinin velisi doğal olarak okul aile birliğinin de bir üyesidir. Her öğretim yılının ilk iki ayında okul aile birliği toplanır ve o yılki yönetimi seçer. Veliler ve Paydaşlar genel olarak okulun maddi sorunları, servis hizmetleri, personel alımı gibi işlerle ilgilenirler. Fakat velilerin teknolojiye yönelik kararlar alınmasına katılmadıkları gözlenmiştir. Bu daha çok maddi boyutlu olduğu için ve velilerin teknoloji konusunda pek bilinçli olmamalarından kaynaklanıyor olabilir. Ayrıca Velileri "Teknoloji ve Proje Geliştirme, Uygulama Çalışma Grubu" na üye olarak alınmaması da bunda etkili olabilir. Velileri ve Paydaşları teknoloji destekli öğretimin içine alarak onları da eğitime katmak yararlı olabilir. Teknoloji kullanımı konusunda yetersiz velilere kurs ve seminerler verilerek bilgi eksiklikleri giderilebilir.

İnceleme yaptığımız Hacı Mustafa Tarman İlköğretim Okulunda veliler çocuklarının teknolojik araçlardan yararlanmalarını sağlamak amacıyla kayıt esnasında okula yardım yaparak projeksiyon ve akıllı tahta alımına yardımda bulunmaktadır. Bunların dışında öğrencilerin sınıflarında, bilgisayar laboratuarında, fen ve teknoloji laboratuarlarında ihtiyaç duyulabilecek malzemelerin (Ses düzeni, mikroskop, yazıcı, tarayıcı vb.) alımına veliler yardımcı olmaktadır.
Modelimizin bu evresinde aşağıdaki aşamaları gerçekleştirmeyi planlıyoruz ;

  Teknoloji komitesinde var olan veliler ile görüşerek,veliler hakkında ve modelimiz hakkındaki düşüncelerini öğrenerek modelimizi şekillendirmek

  Biz geliştirmekte olduğumuz teknoloji planlama modelinin bu kısmında velilerin yapmış oldukları yardımlara ek olarak, okula alınan teknolojik araç gereçlerden öğrenciler ve öğretmenlerin nasıl yararlanılacağı hakkında bilgilendirme toplantıları vermenin gerekli olduğunu düşünmekteyiz.

  Öğrencilerin teknolojiyi sadece okullarda bir eğitimci gözetiminde doğru şekilde kullanmasına ek olarak ,evlerinde de aile bireyleri yardımıyla teknolojiden en doğru şekilde yararlanmalarını ve daha iyi bir gelişim süreci geçirmelerini sağlayabilmeyi amaçlamaktayız.

  Öğrenci velileri ile sınıf öğretmenlerinin ve bilgisayar öğretmenlerinin sürekli etkileşim içerisinde olarak evlerde velilerin çocuklarına anne-baba olmanın yanında bir eğitimci görevi de üstlenmeleri gerektiğinin önemsemekteyiz. Bunun için velilere eğitim amaçlı toplantılar verilmesinin doğru olacağını düşünüyoruz. Böylelikle hem öğrencilerin hem de velilerin okullardan daha verimli bir şekilde faydalanabileceklerdir.

Tasarlamış olduğumuz bu modelle bireylerin, yaşam boyu öğrenmelerinin bir kısmı okullarda verilen programlarla sağlanmış olacaktır.

 

Mesleki Gelişim

Teknoloji komitesi,BİT'in derslerle etkili bir şekilde bütünleşebilmesi için okuldaki öğretmenlerin ve idari personelin teknoloji kullanımına yönelik (entegrasyon süreci ile ilgili) eğitim almaları gerektiğini vurgular. Öğretmenlerin ve idari personelin teknolojiyi kullanma amaçları farklı olduğundan, farklı eğitimler almaya ihtiyaç duyabilirler.Öğretmenlerin ve idari personelin bu ihtiyacını giderecek eğitimler verilmelidir.

İdari Personel

  Öğrencilerin bilgilerini saklama,

  Teknolojiyi kurum içi ve kurum dışı iletişim amaçlı kullanabilme, (kurumlarla vb. ile elektronik posta aracılığıyla haberleşme gibi)

Öğretmenler

  İletişim ve paylaşım amaçlı kullanabilme,

  Eğitim ve öğretim sürecini desteklemek amaçlı teknoloji kullanabilme,

  Günlük işlerini gerçekleştirmek amacıyla kullanabilme, (e- posta hesabı oluşturabilme gibi)

Mesleki Gelişim ile İlgili Sorular:

  Mesleki gelişim için herhangi bir strateji uygulanıyor mu?

  Mesleki gelişim programının yürütülmesinden kimin sorumlu olacağı belirlenmiş mi?

  Okul personelinin BİT'i etkili bir şekilde eğitim-öğretim sürecine entegre edebilmesini sağlamak için ne tür bir eğitim verilmeli ve nasıl verilmeli?

  Okul personelin sahip olması gereken beceriler nasıl bir yöntemle tespit edilecek?

  Mesleki gelişim programları için zaman ayarlaması nasıl gerçekleşecek?

   

Bütçe

Bütçe, elde bulunan maddi kaynakları belirtmektedir. Bütçenin iyi organize edilerek ihtiyaca göre kullanılması teknoloji planlama sürecinin istenilen şekilde ilerlemesini sağlayacaktır. Bütçenin gereksiz yere kullanılması ileri ki aşamalarda süreci olumsuz etkileyeceğinden, iyi organize olmuş bir ekiple ihtiyaçları belirleyip, okulun içinde bulunduğu altyapı ve fiziki durum göz önünde bulundurarak harcama yapılmalıdır. Okullarda bütçe planı hazırlarken şu 4 ana başlık öne çıkmaktadır:

  Altyapı

  Donanım,Yazılım

  Bakım ve Onarım

  Profesyonel Gelişim Hizmetlerinin Maliyeti

Bu başlıkların okulda en verimli şekilde hayata geçirilebilmesi için yıllık bütçe planı oluşturulmalı ve eğitim-öğretim yılı sonunda hazırlanan bu bütçe planlarına ne derecede uyulduğu kontrol edilmelidir. Bütçe planlarında yer alan fakat o yıl içerisinde giderilemeyen eksikliklere bir sonraki eğitim-öğretim yılında öncelik verilmelidir. Böylelikle hazırlanan yıllık bütçe planları ile okulun eksikleri tespit edilmeli ve bu eksiklikler giderilmeye çalışılmalıdır.

 

Teknolojik Altyapıyı İyileştirme

Teknolojik altyapıyla ilgili olarak öncelikle okulun güncel teknolojik durumu belirlenmelidir. Bu aşamada amaç süper düzeyde teknolojik donanıma sahip bir okul oluşturmak olmamalıdır.Bu alanla ilgili amacımız; okulun teknolojik altyapısını inşa etmek değil, var olan teknolojik altyapıyı kullanarak, öğrencilerin öğrenmelerini daha etkili kılacak bir şekilde derslerle entegrasyonunu sağlamaktır. Bu amacı gerçekleştirebilmek için okulda hangi teknolojilerin bulunduğu ve bu teknolojilerin hangilerinin kullanılıp hangilerinin kullanılmadığı tespit edilmelidir. Tespit aşamasından sonra teknolojik altyapıyı iyileştirebilmek için gerekli kaynaklar önem sırasına konulmalıdır. Gerekli kaynaklar için bir önceki aşamada yer alan bütçe göz önünde bulundurulmalıdır. Bu süreçte bizim yaptıklarımıza gelince ise yaptığımız ihtiyaç analizi ile okulumuzun mevcut teknolojik altyapısını belirledik. Bunun sonucunda okulda kullanılabilir 3 bilişim sınıfı, 60 adet bilgisayar ve 3 adet projeksiyon aleti olduğunu saptadık. Bunun yanı sıra 1. kademe sınıflarının tümünde 1 adet bilgisayar, projeksiyon aleti ve akıllı tahta bulunmaktadır.Bu olanaklar maalesef 2. kademe sınıflarında mevcut değildir.İlk olarak iyileştirme calışmalarına buradan başlamaya karar verdik.Daha sonra okuldaki öğrenci sayısının çokluğu nedeniyle 3 olan bilişim sınıfını 4'e çıkarmaya karar verdik.

 

Süreci ve Sonuçları Değerlendirme

Öncelikle sürecin değerlendirilmesi aşamasında, planlamaya dönüt sağlamak ve eksikliklerin giderilmesi ve hedefler dışında ortaya çıkan kazanımların belirlenmesi amacıyla süreç değerlendirmesine yönelik bir takım soruları cevaplandıracağız. Bu sorular;

  İhtiyaç analizi doğrultusunda yapılan çalışmalarla, öğrenci merkezli öğrenmeye uygun ortam oluşturulabildi mi?

  Veliler ve Paydaşlar teknoloji destekli öğretimin içine katılabildiler mi?

  Uygulamalar vizyon ve hedeflerle örtüşen amaçlar doğrultusunda mı gerçekleşiyor?

  Bütçe organizasyonu sağlıklı bir şekilde yerine getirilebiliyor mu?

  Teknolojinin derslere entegrasyonu ne derece yerine getirilebilmiş?

Sürecin değerlendirilmesi aşamasındaki hedef hazırlanan teknoloji planının niteliği hakkında geri bildirim almak ve buna bağlı olarak da gerekli değişiklikleri veya düzenlemeleri gerçekleştirmektir.

Yapılacak gözlemler doğrultusunda sonuç değerlendirmesinde kullanılacak temel verilere ulaşılacaktır.

Kaynakça

Saban, Aslıhan(2006). Okul Teknoloji Planlaması: İlköğretim Okulları İçin Uygulamalı Bir Model Önerisi Ve Öğretmen Yetiştirme Sistemi Açısından Sonuçları Doktora Tezi, Konya